Harmonisatie van afvalscheidingslabels binnen de PPWR

De Europese verpakkingswetgeving verandert in hoog tempo. Niet alleen op het gebied van Design for Recycling, maar ook in de manier waarop consumenten straks moeten worden begeleid bij het juist sorteren van verpakkingen.
De Europese Commissie heeft via het Joint Research Centre (JRC) een technisch voorstel gepubliceerd dat de basis vormt voor een EU‑breed geharmoniseerd afvalscheidingslabelsysteem. Dit systeem wordt later juridisch vastgelegd via de implementing acts onder artikelen 12(6) en 13(2) van de PPWR.
Het voorstel is omvangrijk, technisch en richtinggevend. Maar wat betekent dit concreet voor organisaties die verpakkingen op de markt brengen? En hoe kun je je hier strategisch op voorbereiden?
In dit artikel vertaalt DOOR de complexe EU‑taal naar heldere, praktische inzichten.
Waarom deze Europese harmonisatie nodig is
De Europese verpakkingswereld staat aan de vooravond van een grote verandering. Waar onlangs vooral veel aandacht uitging naar Design for Recycling, verschuift het gesprek nu naar een ander essentieel onderdeel van de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR): één uniform systeem voor afvalscheidingslabels in heel Europa.
De recente technische publicatie van het Joint Research Centre (JRC) laat zien hoe de Europese Commissie dit wil vormgeven. Hoewel het document nog geen wet is, zet het de contouren neer van het toekomstige systeem. Een systeem dat straks direct invloed heeft op alle bedrijven die verpakkingen op de markt brengen.
Wat meteen opvalt, is het sterke streven naar eenvoud en herkenbaarheid. Het JRC werkt toe naar een aanpak waarin verpakking en afvalbak dezelfde visuele taal spreken, zodat consumenten minder hoeven na te denken en minder fouten maken. Het systeem moet overal werken: in Nederland, Frankrijk, België, Duitsland en de rest van de Unie. Dit vraagt niet alleen om uniforme symbolen, maar ook om duidelijke afspraken over materialen, componenten en uitzonderingen.
Daarnaast beschrijft het voorstel hoe het systeem moet omgaan met de realiteit van moderne verpakkingen. Verreweg de meeste verpakkingen bestaan namelijk uit meerdere onderdelen, materialen of lagen. Het JRC schetst daarom een duidelijke methodiek om te bepalen welke onderdelen een eigen label moeten krijgen en welke informatie gecombineerd kan worden zonder verwarring te veroorzaken. Ook de visuele kant krijgt een centrale rol: pictogrammen, kleuren, toegankelijkheid en plaatsing worden straks geen vrijblijvende keuzes meer, maar onderdeel van één Europese standaard.
Toch laat de publicatie ook ruimte. Niet alle keuzes zijn al vastgelegd en sommige ontwerpdetails worden pas later definitief. Maar de richting is helder en het is duidelijk welke kant de wetgeving op beweegt.
Om het overzicht te bewaren, zijn dit de twee elementen die voor bedrijven nu al het belangrijkst zijn:
1. Er komt één Europees systeem dat gebaseerd is op materialen
Bedrijven zullen hun verpakkingen straks moeten voorzien van gestandaardiseerde labels die passen binnen dit systeem. Dat vraagt inzicht in alle gebruikte materialen, componenten en varianten.
2. De voorbereiding begint nu
Hoewel de implementatieregels nog volgen, weten we genoeg om te bepalen waar risico's en aanpassingen nodig zijn. Vroeg beginnen betekent later minder tijdsdruk en lagere kosten.
De implicaties hiervan zijn groot. Voor bedrijven met een breed portfolio of veel SKU's vraagt dit om een grondige inventarisatie van alle verpakkingen. Voor producenten met complexe ontwerpen, bijvoorbeeld combinaties van karton en plastic of verpakkingen met verschillende losse onderdelen, wordt het nog belangrijker om grip te hebben op materiaalkeuze en ontwerpdetails.
Waar Design for Recycling vooral kijkt naar wat technisch te recyclen is, gaat deze nieuwe stap over wat de consument moet doen. Dat maakt het een onmisbare schakel in de toekomstige PPWR‑compliance.
De veranderingen komen snel dichterbij. Door nu overzicht en richting te creëren, voorkom je dat je straks onder tijdsdruk moet handelen. DOOR Impact helpt je daarbij.
Voor organisaties die snel willen weten waar ze staan, kan een eerste analyse of Quick Scan helpen om risico's en aandachtspunten overzichtelijk te maken.
Dit artikel wordt bijgewerkt zodra nieuwe informatie beschikbaar komt.
